U bent hier: Opinie









    Registreren
Email-adres:

Afdrukbare versie

Afdrukbare versie zonder foto's

Waar Spetsers gezellig samen komen - 02-10-2006

Aanleiding

In de eerste helft van maart 2006 kreeg elk gezin in Merksplas de "Verenigingengids 2006" in de bus, samengesteld door de cultuurdienst. De gids geeft een compleet overzicht van het aanbod in Merksplas op vlak van sociaal-culturele verenigingen, jeugdverenigingen, sportverenigingen en wijkverenigingen. Ook het gemeentelijk aanbod in deze sectoren wordt belicht. De brochure is gefinancierd vanuit een "gesubsidieerde actie" die kadert in het reeds eerder opgemaakte cultuurbeleidsplan. De gemeente kan daarvoor immers via de Vlaamse overheid één euro per inwoner krijgen.



Het verschijnen van de gids was voor CD&V een gelegenheid wat dieper in te gaan op de cultuurpolitiek zoals die in Merksplas gedurende de voorbije zes jaar gevoerd is. We beperkten ons daarbij dus tot het luik "cultuur". Cultuur zien we dan globaal als "alle uitingen van kunst, wetenschap, literatuur, architectuur, heemkunde, erfgoed, verenigingen..." Er werd daarom ook over onze visie gesproken met een aantal verenigingen.

Wie de cultuurpolitiek in Merksplas wil bekijken, kan dat vanuit verschillende invalshoeken:

Algemeen Beleidsplan 2001 - 2006

Onder de titel "Cultuur? Tuurlijk!" kan iedereen nalezen wat de politieke meerderheid er in deze legislatuur van wilde maken voor het beleidsdomein cultuur. Samengevat komt het er op neer dat men maximaal wilde inspelen op het cultuurdecreet, dat subsidies voorziet in ruil voor bepaalde prestaties van de gemeente. Bij die prestaties waren de opmaak van het cultuurbeleidsplan en de aanstelling van een cultuurbeleidscoördinator (CuBeCo) belangrijk. Verder werd het idee van CD&V een gemeenschapscentrum (met bibliotheek) te bouwen, overgenomen. Men wilde ook de verenigingen en wijken ondersteunen. Merksplas Feest! werd alle steun toegezegd. Last but not least wilde men de Kolonie herbestemmen en er het culturele erfgoed (toen was enkel sprake van de aankoop van de kapel) veilig stellen.



Cultuurbeleidsplan

De gemeente stelde dus een cultuurbeleidsplan op. Het beschrijft wie er in Merksplas met cultuur bezig is. Verder werd er aandacht besteed aan de sterke en zwakke kanten van het culturele leven in onze gemeente. Ten slotte werd de visie op cultuur verwoord. Dat is dezelfde tekst als die uit het Algemeen Beleidsplan (zie boven).

Toen het cultuurbeleidsplan in de gemeenteraad ter sprake kwam, merkte CD&V op dat de grote zwakte in het hele plan de cultuurbeleidsplanning was. Het plan was geschreven door het gemeentebestuur, maar was niet gestoeld op uitgebreide contacten met de verenigingen, het sociale middenveld en al wie in Merksplas met cultuur bezig is. Er was ook geen goede analyse van sterkten en zwakten gemaakt en de eigen plannen van de verenigingen waren niet gebruikt als grondslag.

Die opmerking zette het schepencollege voor een probleem. Het verslag van de gemeenteraad (met onze kritiek terzake) moest immers bezorgd worden aan de Vlaamse overheid. Die Vlaamse overheid maakte van een goede beleidsplanning een absolute voorwaarde tot goedkeuring van het cultuurbeleidsplan én dus tot het bekomen van de subsidies.

Na overleg over dit probleem waren wij vanuit CD&V zo welwillend onze goedkeuring te geven aan een gemeenteraadsverslag dat voor de Vlaamse overheid aanvaardbaar was. Of hoe de oppositie er weer eens voor zorgde dat de politieke meerderheid niet klem kwam te zitten. Mag bij deze toch ook eens gezegd worden.

Naar de toekomst toe moet er voor CD&V een cultuurbeleidsplan komen dat wél vertrekt van de activiteiten en de visie van de basis.

Cultuurbeleidscoördinator

De hoogopgeleide medewerker die tot dan toe communicatieambtenaar en cultuurconsulent was, werd aangesteld tot voltijds CuBeCo. Met veel ambitie werd deze taak aangepakt. De bemanning van de cultuurdienst en hoe er werk gemaakt wordt van de opdracht is één van de sterke kanten in het verhaal. Deze medewerker wordt voor de helft door de gemeente zelf betaald. De investering loont. Nu de medewerker eerdaags vertrekt, hopen we dat de nieuwe CuBeCo even succesvol zal werken.



Gemeenschapscentrum

Zoals gezegd komt het idee van CD&V. Wij vonden het absoluut nodig dat de bibliotheek een nieuw onderkomen zou krijgen en dat er een aangepaste ruimte zou komen voor de werking van de verenigingen. Om zover te geraken deed de meerderheid twee belangrijke dingen: Er werd een grote bevraging gehouden onder de bevolking en de verenigingen. Verder werd er via de Vlaamse Bouwmeester een wedstrijd uitgeschreven voor de architectuur (Open Oproep). De opvolging van het globale project werd toevertrouwd aan een kleine stuurgroep.

Toen dat in de gemeenteraad besproken werd, was de kritiek van CD&V duidelijk: Door de stuurgroep te belasten met de opvolging van het project, waren de bevolking, de verenigingen én de gemeenteraad de controle over het project kwijt. Een kleine groep (in de praktijk het schepencollege) "regelde" immers alles en stippelde alle lijnen uit. Niet alleen werd de locatie voor het gebouw naar de Markt verhuisd. Rond deelaspecten van het project werd nog wel met diverse betrokken verenigingen of groepen gesproken, maar nooit over het geheel.

Diverse bronnen zeggen ons dat er in die gesprekken amper afgeweken kon worden van wat het schepencollege al ten gronde van plan was. Er werden ook een paar informatievergaderingen gehouden. Inspraakvergaderingen echter geen enkele.

CD&V klaagde deze manier van werken aan maar werd niet gevolgd. Onze houding ten opzichte van het project wijzigde ten gronde toen de meerderheid niet wilde horen van onze vraag ook de fuifzaal in het gemeenschapscentrum te integreren. Wij wilden dubbele kosten vermijden en vonden het dorpscentrum als locatie voor een fuifzaal meer geschikt.

Voor CD&V was het dan ook duidelijk: kennelijk moest het gemeenschapscentrum absoluut klaar zijn voor de gemeenteraadsverkiezingen van 2006. Onze vraag zou die timing verstoord hebben. Ondertussen is duidelijk dat het gebouw niet klaar geraakt voor de verkiezingen.

Wij vrezen dat de toekomst zal uitwijzen dat dit peperdure project niet genoeg zal beantwoorden aan de verwachtingen die in de oorspronkelijke bevraging werden opgeroepen. Wij vinden ook dat de prijzen voor de zaal en de lokalen die door het schepencollege opgelegd zullen worden, te hoog zijn.

Het fundamentele probleem is en blijft dat deze meerderheid niet weet hoe ze échte inspraak moet organiseren. Het is spijtig dat een project dat zulke impact heeft op ons dorpsleven, zo weinig goede inspraak gekend heeft.



Beheersorgaan sociaal-culturele infrastructuur

Om aan het decreet te beantwoorden, werd een beheerraad in het leven geroepen die het huidige "gemeenschapscentrum" zou beheren. Officieel vormen Ter Marcke, het Parochiehuis en de kapel van de Kolonie immers het huidige "gemeenschapscentrum". Deze beheerraad werd een grote flop. Er werd slechts een paar keer vergaderd en zowat het enige wat gedaan werd was het gelijkschakelen van de tarieven voor de gebruikers. De beheerraad is ondertussen al een paar jaren niet meer bijeen geweest.

Merksplas Feest!

Eén van de opvallende nieuwigheden bij het aantreden van deze politieke meerderheid, was de aanstelling van een schepen voor feestelijkheden. Er mag inderdaad gezegd worden dat er deze legislatuur heel wat energie gegaan is naar feesten en evenementen. Op die manier wilde men Merksplas (weer) doen bruisen.

Opvallend is ook dat de feestelijkheden in het Algemeen Beleidsplan 2001 - 2006 ingedeeld zijn bij de beleidsplannen voor cultuur. Opvallend is verder dat de organisatie en ondersteuning van Merksplas Feest! tot één van de kerntaken wordt gemaakt van de cultuurdienst.

Met alle Merksplasse mensen constateert CD&V dat Merksplas Feest! zeker aanslaat. Er is steeds massale opkomst voor de activiteiten. De organisatie (die kan rekenen op vrijwillige inzet) is ook steeds voorbeeldig. Wij hopen dat dit zo verder kan gaan.

Anderzijds hebben wij al lang geleden duidelijkheid gevraagd over het statuut van Merksplas Feest! Destijds was formeel beloofd dat de vereniging een eigen statuut zou krijgen. Dat is echter nooit gebeurd. Wij vragen ons af of dit te maken heeft met het feit dat Merksplas Feest! door de mensen "verbonden" wordt aan de gemeente (en het bestuur) en bijgevolg in de praktijk (en impliciet) een niet te onderschatten instrument is geworden voor de public relations van deze politieke meerderheid. Wij vangen signalen op dat de vrijwilligers van Merksplas Feest! daarmee niet altijd even gelukkig zijn.

Er zijn ook vragen te stellen bij de activiteiten van Merksplas Feest! Na het midzomernachtfeest en de optredens in de zomer werden immers de grenzen verlegd naar animatie voor de ouderen, melk voor de nieuwjaarszangertjes, de optredens voor mindervaliden en de wijken. Telkens was ook hier de organisatie zeer goed en kon er van een succes gesproken worden. Maar in hoeverre treedt Merksplas Feest! hiermee in de plaats van de verenigingen en de wijken? CD&V dacht dat dit niet de bedoeling was.

CD&V wil dus dat er duidelijkheid komt over het statuut van Merksplas Feest! en over de activiteiten. Wij willen vooral dat de cultuurdienst een gelijke inzet heeft voor de andere culturele actoren als voor Merksplas Feest!



Verenigingen en wijken

Het verenigingsleven heeft het soms moeilijk. Mensen consumeren amusement, maar zijn veel moeilijker te bewegen zich in te zetten als vrijwilliger of om mee gemeenschap te maken op een emanciperende manier. Dat is een crisis van deze tijd, waar het beleid op moet inspelen.

In Merksplas is het aantal leden van de KWB tussen 1995 en 2006 gezakt van 187 naar 122. Het aantal actieve bestuursleden van de CM-Ziekenzorg zakte tussen 1999 en 2006 van 34 naar 23. Het aantal leden van de KAV zakte tussen 2002 en 2005 van 374 naar 328. Bij de Landelijke Gilde is er een status-quo, bij de KVLV een achteruitgang. Het ledenaantal van OKRA (gepensioneerden) stijgt wél.

Bij de wijkverenigingen zien we dat er "oude" wijkverenigingen verdwenen zijn. Er zijn er echter ook nieuwe bijgekomen, meestal kleinschalig, meer op straatniveau dan op wijkniveau.

In afwachting van de bouw van het nieuwe gemeenschapscentrum moeten de sociaal-culturele verenigingen het doen met de lokalen in het Parochiehuis en Ter Marcke. Het bestuur weigerde een conciërge aan te duiden voor toezicht en service aan de verenigingen. Daardoor werd de klok 35 jaar teruggedraaid. Er kwam wel een hoogtechnologisch toegangssysteem. Verantwoordelijken van verenigingen sleuren nu zelf weer met drank, moeten zelf de zaal opkuisen enz. Recent werd ook duidelijk dat het bestuur ook niet van plan is een conciërge aan te stellen in het nieuwe gemeenschapscentrum.

Er werd een fundamentele keuze gemaakt voor het creëren van infrastructuur. Het wordt nu hoog tijd dat er terug aandacht komt voor de werking van de verenigingen en voor de ondersteuning die ze écht nodig hebben.

De verenigingen die (historisch) zelf een lokaal verwierven zijn misschien nog het beste af. Ook zij verdienen echter ondersteuning. Dit alles moet geregeld worden in een degelijk subsidiereglement.



Kolonie

Na zeer moeilijke onderhandelingen met de andere overheden heeft de gemeente Merksplas de grote boerderij, de kapel en de sportvelden én een oppervlakte aan landbouwgronden gekocht. CD&V heeft deze aankoop mee goedgekeurd, ondanks het feit dat er geen waterdicht operationeel bestemmingsplan is voor de boerderij. Wij willen echter onderlijnen dat we het erfgoed willen redden. We willen wel het kostenplaatje in het oog houden.

Voor de kapel ligt het anders. Daar werden belangrijke stappen gezet om te komen tot een Gevangenismuseum. CD&V steunt dit opzet ten volle. Het opstellen van een masterplan voor de Kolonie en het verankeren hierin van het Gevangenismuseum is dan ook een belangrijke opdracht. CD&V wil hierover met de betrokken vrijwilligers het debat aangaan.

Ander erfgoed

Het redden van de vaak eeuwenoude kerkwegels, archeologisch onderzoek op waardevolle sites en een opslagruimte voor roerend erfgoed, zijn zaken die moeten voorzien worden. Ook over deze facetten wil CD&V graag een open gesprek aangaan met de vrijwilligers die de redding van het erfgoed ter harte nemen.

Cultuurraad (CuRaM)

CD&V betreurt dat de cultuurraad niet optimaal gewerkt heeft. Mede daardoor is het cultuurbeleid te weinig aangestuurd geweest door wie in Merksplas met cultuur bezig is. Dit is allicht een gedeelde verantwoordelijkheid. CD&V wil dat in de toekomst alles op alles wordt gezet om deze belangrijke adviesraad de plaats te geven die hij verdient. Dat is de opdracht van het gemeentebestuur.

Cultuur met een wat grotere C

In de vorige legislatuur slaagde de schepen van cultuur er in met de cultuurraad een werking van Merksplasse kunstenaars op te zetten. Het is spijtig dat dit tijdens deze legislatuur teloor gegaan is.



Conclusie

CD&V denkt dat de cultuurpolitiek zich ook terug wat meer moet gaan bezig houden met de echte cultuur. Enige verdieping terzake kan dus geen kwaad.

Toen het Algemeen Beleidsplan 2001 - 2006 in de gemeenteraad besproken werd, ging CD&V akkoord met de doelstellingen. Onze kritische bemerkingen toen betroffen in essentie de manier van uitwerken: we wilden een grotere participatie van de politiek, de verenigingen en de burgers aan het cultuurbeleid. Verder vroegen we een duidelijk plan voor de bestemming van het patrimonium én vooral de uitbouw van een cultuurpolitiek die het sociale middenveld en de verenigingen versterkt en ondersteunt.

In deze legislatuur is er vooral geïnvesteerd in de bakstenen van het gemeenschapscentrum en op de Kolonie. Uiteraard is infrastructuur belangrijk. CD&V denkt dat er nu ook een bijsturing moet komen in de richting van de mensen en hun zelforganiserend vermogen. De gemeente moet daar ook in investeren en de instrumenten voorzien. Aanvullend kan de gemeente dan ook zelf nog organiseren.

CD&V wil dat de cultuurpolitiek een instrument wordt voor meer participatie en samenlevingsopbouw. Amusement en feesten zijn nodig maar men moet de ambities op cultureel vlak ook wat hoger durven leggen.


Dit zijn de overige artikels die bij dit onderwerp passen.